İlmihal Kategorileri

İtikafın Şartları, Adabı

İTİKAFIN ŞARTLARI

       Bir itikafın sahih olması, şu şartların bulunmasına bağlıdır.

       1. İtikaf yapan kimse müslüman, akıllı ve temiz bulunmalıdır. Bundan dolayı gayrimüslimin, delinin, cünübün, hayız ile nifasdan temiz bulunmayanın itikafı caiz olmaz.

       Gayrimüslim ibadete, deli de niyete ehil değildir. Dinen temiz olmayanlar da mescitlere girmekten men edilmişlerdir.

       2. İtikafa niyet edilmiş olmalıdır. Bundan dolayı niyetsiz olarak yapılan bir itikaf, muteber değildir. Zira bunun bir itaat ve ibadet olabilmesi niyete bağlıdır.

       3. İtikaf, mescitte veya o hükümdeki bir yerde yapılmalıdır. Şöyle ki, içinde cemaatla namaz kılınan herhangi bir mescitte itikaf yapılabilir. Büyük camilerde yapılması daha faziletlidir.

       Kadınlar da kendi evlerinde mescit edinilen veya edecekleri birer odada itikafta bulunurlar. Buraları onların haklarında birer mescit sayılır. Kadınların evleri dışındaki mescitlerde itikaf etmeleri caiz ise de, mekruhtur. Kadınların kendi evlerinde namaz kılmaları, mescitlerde namaz kılmalarından daha faziletli olduğu gibi, evlerinde itikafları da her türlü fitne ve fesat düşüncesinden uzak olması sebebi ile mescitlerde itikafta bulunmalarından daha faziletlidir.

       (İmam Şafiiye göre itikaf, tazime layık bir yerde yapılabilir ki, o da mescitlerdir. Evlerde mescit edinilen yerler, bu tazime layık değildir.)

       4. Vacip olan bir itikafta, itikaf eden kimse oruçlu bulunmalıdır. Bu halde orucun yanılarak bozulması itikafa zarar vermez. Diğer itikaflar için oruç şart değildir. Çünkü onlar için bir müddet yoktur. Hatta camii şerifden bir iki saat içinde çıkıncaya kadar itikafa niyet edilmesi de sahihtir.

       (Şafiiler’e göre vacip olan bir itikafta da oruç şart değildir.)

       İtikaf için bülûğ çağına ermek, erkeklik, hürriyet şart değildir. Bundan dolayı akıllı olan çocuğun, kadının, kölenin itikafları da sahihtir. Şu kadar var ki, kadının itikafı: Var ise kocasının, kölenin itikafı da: Efendisinin iznine bağlıdır. Hatta itikafda bulunmayı adamış olsalar bile. İzin bulunmadığı takdirde kadın, adamış olduğu itikafı kocasından ayrı kaldığı günlerde, köle de azat edildikten sonra kaza eder.

       Bir kimse, itikaf için hanımına izin verse, bundan dönemez; artık men etmesi sahih olmaz. Efendi ise, kölesine vermiş olduğu izninden dönebilir. Bir bedel karşılığında azad edilmek üzere efendisiyle bir anlaşma yapmış olan köle veya cariye ise, efendisinin izni olmasa da itikafta bulunabilir. Çünkü bu, kısmen hürriyetine sahiptir.

İTİKAFIN ADABI

       İtikafın şu gibi edepleri vardır:

       1. İtikaf, Ramazan-ı şerif’in son on gününde ve mescitlerin en faziletlisinde yapılmalıdır.

       2. İtikaf esnasında hayırdan başka bir şey söylememelidir. Günahı gerektirmeyen şeyleri konuşmakta bir sakınca yoktur. Bir ibadet itikadı ile sükut etmek ise, mekruhtur. Günah-isyan sayılan şeylerden dili tutmak ise, ibadetlerin büyüklerinden biridir.

       3. İtikaf esnasında Kuran-ı Kerim’i okumaya, hadis-i şerife, peygamberlerin güzel örneklerle dolu hayatlarını, dini meseleleri okumak-okutmak ve yazmaya devam etmelidir.

       4. İtikaf yapan kimse temiz elbiselerini giymeli, güzel kokular sürünmelidir. Başını da yağlayabilir.

       5. Kendine itikafı vacip kılacak kimse, buna yalnız kalben niyet etmekle yetinmemeli, bilakis dili ile de söylemelidir.