İlmihal Kategorileri

Haccın Farz Olmasının Sebebi ve Zamanı

HACCIN FARZ OLMASININ SEBEBİ VE EDASININ HEMEN GEREKLİ OLUP OLMAMASI

       Haccın farz olmasına sebep, Beytullah'ın varlığıdır. Bu mukaddes mabedi ziyaret için Hak Teâlâ'nın emriyle hac farz kılınmıştır. Bu sebep, tekerrür etmediği için haccın farziyeti de tekerrür etmez, mükellef olan bir şahsın ömründe bir defa hac etmesiyle bu farz yerine getirilmiş olur. Hatta akıllı ve bülûğ çağına ermiş bir müslüman, fakir iken yürüyerek hac etmiş olsa, daha sonra zengin olmasıyla yeniden hac etmesi icap etmez.

       Hac, Peygamber (S.A.V) Efendimiz’in hicretinin dokuzuncu senesinde farz kılınmıştır. Bu sene Resulü Ekrem (S.A.V) Efendimiz tarafından Ebu Bekir Sıddık (R.A.) hac emiri tayin buyurulmuştu. Hicretin onuncu senesinde bizzat Peygamberi Zişan (S.A.V) Efendimiz Mekke-i mükerreme'ye gitmekle hac farzını yerine getirmişlerdi.

       Farz olan haccın edasına gelince bu, fevri midir, ömri midir? Yani; Şartlarını bulunduran bir şahıs için hemen o şartların gerçekleştiği senede hac yapması lâzım mıdır, yoksa herhangi senede yapması caiz ve edâdan sayılmış olur mu?

       Bu hususta iki görüş vardır. Bir görüşe göre farz olan hac, ömridir, mükellef, bunu hayatta oldukça dilediği senede yapabilir, sonraya bıraktığından dolayı günahkar olmaz. Ancak hac etmeden vefat edecek olursa, o takdirde olur.

       Fakat daha sahih görülen diğer görüşe göre farz olan haccın edası, fevridir, bunun geciktirilmesi bir günahtır. Şöyle ki: Bir kimse, bulunduğu beldede hacıların Hicaz'a gitmeleri adet olmuş olan bir günde haccın şartları kendisinde bulunsa, hemen hacca gitmesi kendisine farz olur. Bu tarihte hacca gitmezse günahkâr olur. Hatta daha sonra bu şartlardan mahrum kalsa da farz olan bu hac zimmetinde yerleşmiş, kesinleşmiş olduğundan düşmez. Bundan mesul bulunur.

       Hac aylarında = Hac mevsiminde, hac şartları kendisinde bulunan ve hac yolculuğu için bu müddet yeterli bulunduğu takdirde de hac farz olmuş olur. Bu haccın edasının farz olması da bir görüşe göre ömri ise de, daha sahih görülen diğer bir görüşe göre fevridir. Hemen o mevsimde gitmek icap eder.